Enkelklachten en fysiotherapie

Enkel klachten kunnen soms er vervelend zijn, het kan zijn ontstaat door het door je enkel gaan of andere oorzaken hebben die vaak minder duidelijk zijn. De enkel is het gewricht dat de voet met het onderbeen verbindt. Het gewricht bestaat uit meerderde gewrichten die voor verschillenden en combinaties van bewegingen zorgen. Het bovenste spronggewricht het bovenste gewricht van de enkel en zorgt voor het buigen en strekken van de enkel/voet. Het onderste spronggewricht zorgt voor het naar binnen en naar buiten draaien van de voet/enkel. Verder zijn er nog meerdere gewrichten in de boog van de voet die ondersteunen bij het onderste en bovenste spronggewricht en hebben de functie om de druk van de voet te verdelen. Rondom deze gewrichten zit een netwerk van gewrichtsbanden die de botstukken stevig bij elkaar houden. De spieren van de enkel en de voet bevinden zich voornamelijk in het onderbeen en worden met lange pezen verbonden met de botstukken in de voet voor het maken van de bewegingen.

Hieronder beschrijven we in het kort een aantal enkel en voet klachten die zich in deze regio kunnen voordoen.
- Inversie trauma
- Artrose van de enkele en voet
- Hallux valgus
- Hallus rigidis
- Faciitis plantaris

Inversie trauma van de enkel.

Inversie trauma oftewel verzwikking van de enkel komt veel al bij jongeren voor in de leeftijdscategorie 15 tot 24 jaar. Een verzwikking van de enkel komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij de patiënten met een enkeldistorsie varieert het percentage patiënten met een fractuur van ongeveer 5% en de 20% die zich op de eerste hulpafdeling van een ziekenhuis melden. Al s fysiotherapeut en als huisarts maken we hierbij gebruik van de Ottawa Ankle Rules om te kijken of het verstandig is om een röntgenfoto te laten maken om fracturen uit te sluiten. De Ottawa Ankle Rules beschrijven deze klinische bevindingen. Drukpijn op de achterzijde van de onderste 6 cm van de mediale of laterale maleolus, het os naviculare en de basis van het os metatarsale V zijn verdacht. Dit geldt ook als de patiënt geen vijf passen achter elkaar kan maken (al of niet mankend).

Bij een ruptuur(scheuring) is vrijwel altijd het ligamentum talofibulare anterius aangedaan, soms in combinatie met een ruptuur van een van de andere gewrichtsbanden. Er zijn aanwijzingen dat, voornamelijk bij sporters, de volgende onafhankelijke risicofactoren een rol spelen bij het oplopen van een acuut lateraal enkelbandletsel: een verminderde balans, een enkeldistorsie in de voorgeschiedenis en fysiek contact met een medespeler zoals bij volleybal of voetbal. De duur van het herstel is afhankelijk van de aard en de ernst van het letsel. De pijnklachten nemen in de eerste 2 weken veelal snel af. Een gedeelte van de patiënten houdt langdurig (langer dan een jaar) pijnklachten of last van instabiliteit.

In de richtlijn enkelletsel wordt het graderingsysteem gehanteerd dat eenvoudig van opzet is en gebaseerd op de ernst van het opgetreden band letsel is.

1: gewrichsband opgerekt
2: gewrichsband gedeeltelijk gescheurd
3: gewrichsband volledige gescheurd

Bij grade 1 is er bij het inversietrauma geen aantoonbare laesie van het laterale ligamentairecomplex van de enkel opgetreden. Deze gradering zal in dezerichtlijn verder buiten beschouwing worden gelaten omdat er geen consequenties zijn ten aanzien van diagnostiek of behandeling. Bij grade 2 heeft het inversietrauma geleid tot een partiële ruptuur van het lig. talofibulare anterius. Deze gradering zal. gehanteerde terminologie, in deze richtlijn worden benoemd als enkeldistorsie. Bij grade 3 heeft het inversietrauma geleid tot een totale ruptuur van het lig. talofibulare anterius.

Fysiotherapie bij een inversie trauma.

Fysiotherapie bij een inversie trauma is gericht op het zo goed mogelijk laten herstelen van de enkel. Als eerst zien we vaak dat de enkel opzwelt, het is dan belangrijk om de enkel zo snel mogelijk te koelen. Dit is om de zwelling tegen te gaan en om de volgende ontstekingsreactie niet te heftig te laten worden. Ook in de dagen na het trauma kan er worden doorgegaan met het koelen van de enkel. Ook is het van belang dat het looppatroon waar mogelijk zo goed mogelijk word gehanteerd. Het intapen van de enkel kan hiervoor net voldoende stevigheid bieden om dit weer goed te kunnen. Het behoud van stabiliteit in de voet en enkel is belangrijk om straks weer terug te kunnen naar de sport activiteit.

Zodra de enkel dit toelaat zal er begonnen worden deze te verbeteren. Ook kunnen er lokaal nog behandel technieken worden toegepast. Na een flink trauma kan het soms zo zijn dat er een bewegingsbeperking optreed. Het mobiliseren zodat het gewricht weer volledig kan bewegen zorgt er ook voor dat er niet weer opnieuw blessures ontstaan.

Artrose van de enkel en de voet.

Wat is artrose?

Artrose word in de volksmond ook wel gewrichtsslijtage genoemd. Artrose is de meest voorkomende aandoening van het houding- en bewegingsapparaat. Het is een langzaam proces met wisselend progressief verlies van gewrichtskraakbeen. Naast kraakbeenverlies kan er ook veranderingen plaatsvinden in het ondergelegen bot. Er kan woekering optreden van het bot aan de gewrichtsranden (osteofyten). Hierdoor kan het synoviale membraan (zorgt voor aanmaak van gewrichtsvloeistof) geprikkeld zijn, wat leidt tot gewrichtsontsteking.

Voet en enkel klachten bij artrose.

Artrose in de heup, knie en hand hebben in het verleden al veel aandacht gekregen, terug te zien in het aantal onderzoeken dat ernaar gedaan is. Voor de voetregio is dit een stuk minder. Atrose in de enkel is voornamelijk het gevolg van vroeger enkeltrauma, fracturen of peesblessures in het verleden. Reumatoïde artritis en bloedziekten worden ook genoemd. Over het algemeen zijn de patiënten met enkel artrose jonger dan heup/knie artrose. Artrose van ‘de achtervoet’ komt erg weinig voor, evenals van de middenvoet. Echter komt artrose van grote teen regelmatig voor. Bij vrouwen komen deze klachten vaker voor als bij mannen.

Fysiotherapie bij voet en enkel artrose.

Bij artrose in de voet is er veelal sprake van stijfheid en startstijfheid in de ochtend of na het lang zitten. Voor de fysiotherapeut is het een belangrijke taak me de bewegelijkheid weer zo optimaal mogelijk te maken. Vaak is het buigen van de enkele naar ons toe het meest beperkt. Er kan gekeken worden bij welke activiteiten er het meeste pijn ervaren worden en hoe deze misschien op een andere manier uit te voeren. Het actief trainingen van de voet, enkel en onderbeen zijn een belangrijk gedeelte van de behandeling

Hallux Valgus

Wat is Hallus Valgus?

voet en enkel klachten

Hallux(grote teen) valgus is een stands afwijking van de grote teen en is een veelvoorkomende aandoening, die lastig en pijnlijk kan zijn en die men vaak lelijk vindt. Hoe ouder we worden hoe meerde kans toeneemt op deze aandoening Ongeveer 33% van de volwassenen heeft enige mate van een hallux-valgus stand afwijking. Dit komt vaker voor bij vrouwen als bij mannen. In 80% van de gevallen is pijn de voornaamste klacht. De progressie van de vergroeiing en symptomen gaat bij sommige patiënten snel, bij anderen blijft de aandoening zonder klachten. De afwijkende stand en het verergeren hiervan komt door het verplaatsen van de pees van de grote teen strekker(extensor hallucis longus). Hierdoor kunnen er bij de basis van de grote teen ook botwoekeringen ontstaan die zorgen voor een verdikking aan de buitenkant van het gewricht.

Behandeling van Hallux valgus.

Conservatieve behandeling van een hallux valges richt zich een aantal punten pronatie grote teen gewricht en de bewegingsbeperking in de basis van de grote teen. Het is daarom van belang deze factoren als onderdeel van de algehele voetfunctie mee te nemen in de evaluatie van de conservatieve behandeling. Daarnaast ric

ht de behandeling zich op een ander belangrijke onderdeel, het schoeisel. Ook word de stand van de voeten (platvoeten, holvoeten) bekeken en meegenomen in het onderzoek en 

Hallux Rigidis

Behandeling van een Hallux Rigidis.

voet en enkel klachten

Hallus rigidis is een aandoening aan het zelfde gewricht als de hallus Valgus. In plaats van dat de teen naar buiten wijst neemt nu alleen de bewegelijkheid in alle richtingen sterk af. Dit ontstaat als gevolg van artrose Dit kan voor stijfheid en pijn zorgen.

Behandeling van een Hallux Rigidis.

De behandeling van een Hallux Rigidis bestaat voornamelijk aan het losmaken en weer bewegelijk maken van de grote teen. Dit hangt ook vooral af van in welke fase van de artrose het gewricht zich bevind. Mogelijk kan er een operatie nodig zijn.

Fasciitis plantaris

Wat is Fasciitis plantaris?

Fasciitis plantaris is de meest voorkomende oorzaak van hielpijn aan de onderzijde van
de voet. Er is dan een probleem met de peesplaat aan de onderzijde van de voet. Van degene met hielpijn heeft 80% fasciitis plantaris. Onder de leeftijd van 30 jr. komt deze aandoening zelden voor, de aandoening het meest voor tussen 40 en 60 jaar. Waardoor hielspoor precies ontstaat is nog niet helemaal bekend. Een aantal risicofactoren bekend zoals: hielspoor, overpronatie voettype, obesitas, beenlengteverschil, werk waarbij er gewicht moet worden gedragen. Tevens is een verminderde voetbuiging een risicofactor voor fasciitis plantaris.

Een vergelijking wordt wel eens gemaakt met een tennis elleboog, hierbij zou de aandoening worden veroorzaakt door microtraumata ter hoogte van de aanhechting. Ontsteking , getriggerd door de microtraumata zou ook verklaren waarom deze aandoening soms reageert op injectie met steroïden. Normaal gesproken valt de voet ’s nachts in plantairflexie waardoor 's de fascia plantaris verkort gedurende de nacht en het stretchen ’s morgens tijdens het lopen is mogelijk verantwoordelijk voor de irritatie en de pijn die daarbij komt kijken.

Behandeling van Faciitis plantaris.

De behandeling van faciitis plantaris duurt vaak lang. We lopen op onze voeten en daarom is het vaak moeilijk om deze voldoende rust te geven. De peesplaat onder de voet is ook niet erg goed doorbloed waardoor snel herstel vaak moeilijk is. Druk op het hielbeen dient weggenomen te worden, door bijvoorbeeld en verminderen van overgewicht. Ook kan het gebruik van inlegzolen helpen bij het verminderen van de druk . Door de peesplaat zelf te behandelen kracht en rek oefeningen kan de kwaliteit van de peesplaat ook verbeteren. Het dragen van goede schoenen met stevige zool komt er tijdens het lopen minder rek op de peesplaat onder de voet.